Filia nr 2, ul. Serbinowska 25
„Książka – nierozdzielny towarzysz, przyjaciel bez interesu, domownik bez naprzykrzania”
Ignacy Krasicki – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, publicysta polskiego oświecenia. 210. rocznica śmierci - wystawa
7 - 31 marca 2011
W tym roku przypada 210. rocznica śmierci
Ignacego Krasickiego. Celem wystawki jest przybliżenie czytelnikom postaci
oraz twórczości pisarza polskiego oświecenia. Na
wystawce zamieszczono książki, krótkie informacje o życiu i twórczości
pisarza, cytaty oraz
reprodukcje fotografii.
Ignacy Krasicki urodził
się 3 lutego 1735 r. w Dubieniecku. W latach 1751-1754 uczył się w kolegium
jezuickim we Lwowie i w seminarium duchownym w Warszawie. Studia
uzupełniające odbył w Rzymie (1759-1761). Początkowo związany koligacjami rodzinnymi
ze stronnictwem przeciwników reform i tzw. Familii Czartoryskich.
W czasach bezkrólewia (1763-1764) przeszedł na stronę orientacji postępowej i znalazł się w najbliższym otoczeniu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Częsty uczestnik tzw. obiadów czwartkowych, gromadzących elitę kulturalną na dworze. Współautor Monitora, najważniejszego wówczas czasopisma społeczno-politycznego. Od 1766 r. biskup warmiński.
Na jego dworze w Lidzbarku Warmińskim (Heilsbergu)
rozkwitało życie kulturalne i artystyczne. Utrzymał więzi z warszawskim
ośrodkiem kulturalnym również wtedy, gdy po rozbiorze w 1772 r. Warmia
znalazła się w granicach Prus. Był w dobrych stosunkach z królem Fryderykiem
Wilhelmem II, dzięki poparciu którego został w 1795 r. arcybiskupem
gnieźnieńskim.
Zmarł 14 marca 1801 r. w Berlinie, pochowany
został na Cmentarzu Powązkowskim.
Twórczość
Krasicki był zwolennikiem klasycyzmu i
racjonalizmu, wykazywał krytycyzm wobec różnych warstw społecznych, nie
wyłączając kleru. W wielu gatunkach literackich, jak bajki czy satyry, był
prawdziwym mistrzem, w innych nowatorem (proza).
Do najważniejszych utworów Krasickiego
należą:
Myszeis
(1775) – poemat heroikomiczny
Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki
(1776) – powieść satyryczno-utopijna
Monachomachia, czyli Wojna mnichów
(1778) - wyszydzająca zepsucie obyczajów zakonnych
Pan Podstoli
(cz. 1-2, 1778-1784) – powieść edukacyjna
Bajki i przypowieści
(1779), Satyry (1779)
Antymonachomachia
(1779) – powieść o charakterze rozprawy filozoficzno-obyczajowej
Historia
(1779), Wojna chocimska (1780)
Zbiór potrzebniejszych wiadomości...
(tom 1-2, 1781-1783) – encyklopedia
Powieść prawdziwa o narożnej kamienicy w
Kukurowcach (1794).
Jest także autorem głośnych patriotycznych utworów: Hymnu do miłości
ojczyzny (1774) i Pieśni na dzień 3 maja 1792. Także m.in.
Dzieła poetyckie (tom 1-2, 1802), Dzieła (tom 1-8, 1829-1833),
Pisma wybrane (tom 1-4, 1954), Korespondencja (tom 1-2,
1958), Pisma poetyckie (tom 1-2, 1976).
Cytaty
Umiej być przyjacielem,
znajdziesz przyjaciela.
Wiesz, dlaczego dzwon
głośny? Bo wewnątrz próżny.
Minęły czasy
szczęśliwej prostoty,
trzeba się uczyć,
upłynął wiek złoty.
Prawdziwa cnota krytyk
się nie boi.
Przeczytaj, osądź. Nie
pochwalisz? Spalę...
Szanujmy mądrych,
przykładnych, chwalebnych,
śmiejmy się z głupich,
choć i przewielebnych.
Zawżdy znajdzie
przyczynę, kto zdobyczy pragnie.
Czy nos dla tabakiery,
czy ona dla nosa?
I śmiech niekiedy może
być nauką,
Kiedy się z przywar,
nie z osób natrząsa.
Nie mogą ci kochać
Rzeczypospolitej,
którzy w niej nic
swojego nie mają.
Każdy to czyni, co
zyskowi sprzyja:
Ksiądz ludzi grzebie, a
doktor zabija.
Ktokolwiek mówi, że się
śmierci nie lęka, kłamie.
Małe złego początki
wzrastają z uporu.
Miej ty sobie pałace,
ja mój domek ciasny.
Prawda nie jest
wspaniały, szczupły, ale własny.
Milsza śmierć wolna,
niż życie w kajdanach.
Miłe złego początki,
lecz koniec żałosny.
Tekst opracowała Małgorzata Matczak
Fot.: Marcin Galant
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...
