Filia nr 5, ul. Złota 26-28

Dla uczczenia 92. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, Filia nr 5 zorganizowała wystawę przypominającą to wielkie przełomowe wydarzenie z 11 listopada 1918 roku.

 Po wielkiej niewoli, po kilkakrotnych nieudanych próbach wyzwolenia nastał czas wolności. Państwo polskie zniknęło z map Europy na ponad 120 lat. Dopiero zakończenie I wojny światowej otworzyło drogę do odzyskania niepodległości.

I wojna światowa była doświadczeniem tragicznym, ale równocześnie dała wielu narodom szansę na rozpoczęcie własnego, niezależnego bytu państwowego.   

W 1918 roku pojawiły się w Europie nowe państwa, wśród nich i Polska. Do powstania niepodległego państwa polskiego w ogromnym stopniu przyczynił się Józef Piłsudski.

I wojna światowa zakończyła się nieprawdopodobnym zbiegiem zdarzeń. Przegrali nasi zaborcy: Niemcy i Austro-Wegry jako państwa centralne oraz Rosja, która po rewolucjach lutowej i październikowej znalazła się w stanie wojny domowej.

Z koniecznością odtworzenia Polski zgadzali się wszyscy politycy na Zachodzie. Piłsudski zaczął realizować to zadanie od pierwszego dnia po powrocie z internowania. Przejął władzę naczelną nad wojskiem, a w konsekwencji również polityczną nad tworzącym się państwem.

Piłsudski był człowiekiem, który umiał stanąć ponad sporami partyjnymi. Stanowczym, potrafiącym wymóc dyscyplinę i zgodne działanie jako Naczelny Wódz i Naczelnik Państwa.

Na wystawie zaprezentowanych zostało ponad 40 książek i albumów poświęconych wydarzeniom sprzed 92 lat, a także monografii poświęconych osobie Józefa Piłsudskiego.

Nowością wśród eksponowanych pozycji jest album „Józef Piłsudski. Między życiem prywatnym a walką o Polskę” – autor: Przemysław Bandel.

Drugą nowością jest album „Legenda Legionów. Opowieść o Legionach oraz ludziach Józefa Piłsudskiego”. Przepiękny album ze słowem wstępnym prezydenta Bronisława Komorowskiego.

Autorzy albumu prezentują Legiony nie tylko przez pryzmat krwawych zmagań i walki. Ukazano także dzień powszedni legionistów, życie okopowe, rodzące się poczucie żołnierskiego bohaterstwa. Związane wówczas legionowe więzi przetrwały lata wojny i pozostały silne w wolnym państwie. Codzienne trudy wojny dzielił z żołnierzami ich wódz, polityczny przywódca i duchowy przewodnik – Józef Piłsudski.

Integralną część dzieła stanowi niewątpliwie bogaty materiał ikonograficzny, Odnajdujemy w nim m.in. niepublikowane dotychczas fotografie, reprodukcje dokumentów źródłowych i mapy. Nieznane rękopisy i pamiętniki stanowią fascynującą lekturę przybliżającą czytelnikowi atmosferę tamtych lat na ziemiach polskich. Są to często materiały odkryte w zakamarkach bibliotek i archiwów. Wydatnie pomagają w poznaniu i zrozumieniu historycznej roli, jaką odegrały Legiony.

Na szczególną uwagę zasługuje album „Polska w latach wojny światowej w kraju i na obczyźnie”. Album to pamiątkowy zbiór fotografii i dokumentów, który zebrał i ułożył Maciej Wieliczko. Został wydany nakładem Biblioteki Albumów i Reprodukcji w Warszawie w 1930 roku.

Z dziesiątków tysięcy przejrzanych fotografii, wybrany został materiał, podany w zbiorze jako najbardziej odpowiadający, czy to ze względu na charakter, czy też na znaczenie wiążące w jedną całość momenty dziejowe. Album ukazuje dzieje Polski w okresie od wybuchu I wojny światowej aż do jej zakończenia, przyjazd Piłsudskiego do Warszawy i utworzenie pierwszego Rządu w wyzwolonej i niepodległej Polsce. Został ofiarowany Filii nr 5 przez pana Piotra Gralińskiego.

Wystawę można oglądać do 30 listopada.