Filia nr 5,
ul. Złota 26-28
Wystawa „75. rocznica śmierci Józefa
Piłsudskiego”
12 - 28 maja 2010
12 maja mija 75 lat od śmierci Józefa Piłsudskiego, jednego z
najwybitniejszych Polaków minionego stulecia.
Józef
Piłsudski był przedstawicielem pokolenia, które przyszło na
świat w niezwykle trudnym okresie, po klęsce powstania
styczniowego, kiedy zaprzepaszczone zostały nadzieje na
odzyskanie własnego, niepodległego państwa.
Piłsudski zaliczał się do „niepokornych”, tych którzy nie zwątpili.
Walce, najpierw o niepodległość Polski, a potem o jej utrzymanie,
poświęcił całe swe dorosłe życie.
Wiadomość o śmierci Piłsudskiego była szokiem dla społeczeństwa
polskiego i wywołała wielkie wrażenie na świecie. Do Polski
napłynęły liczne depesze kondolencyjne.
Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się w Warszawie wystawieniem
trumny w Belwederze, a następnie w katedrze św. Jana. 17 maja, po
mszy z udziałem delegatów i misji dyplomatycznych z zagranicy na
Polu Mokotowskim odbyła się ostatnia defilada wojskowa przed
Marszałkiem.
O 16., przy dźwiękach „Pierwszej Brygady” dostawiono platformę z
trumną do lokomotywy do Krakowa. Pociąg z podświetlaną lawetą z
ciałem Wodza jechał powoli w stronę Krakowa, wśród tłumów ludzi
ustawionych wzdłuż torów i żegnających Marszałka. W sobotę 18 maja,
przy biciu „Zygmunta”, wniesiono trumnę na wzgórze wawelskie.
Prezydent Mościcki przemówił: „Cieniom królewskim przybył towarzysz
wiecznego snu. Skroni jego nie okala korona, a dłoń nie dzierży
berła. A królem był serc i władcą woli naszej. Półwiekowym trudem
swego życia brał we władania serce po sercu, duszę po duszy, aż pod
purpurę królestwa swego ducha zagarnął niepodzielnie całą Polskę.
Śmiałością swej myśli, odwagą zamierzeń, potęgą czynów z nie wolnych
rąk kajdany zrzucił, bezbronnym miecz wykuł, granice nim wyrąbał, a
sztandary naszych pułków sławą uwieńczył … Dał Polsce wolność,
granice, moc i szacunek … U bram domostw naszych postawmy warty,
byśmy bezcennego kruszcu cnot, przez niego pozostawionych, nie
uszczuplili, niczego z wielkiego po nim dziedzictwa nie uronili i
byśmy duchowi jego, troską za życia o losy Polski umęczonego, spokój
w wieczności dali”. Bicie Zygmunta, „Pierwsza Brygada” i 101
wystrzałów armatnich towarzyszyły wnoszeniu trumny Marszałka do
krypty św. Leonarda. Serce tak jak pragnął Komendant, spoczęło na
Rossie w Wilnie u stóp Matki.
W 1937 roku srebrną trumnę Józefa Piłsudskiego przeniesiono do
krypty Srebrnych Dzwonów.
Na wystawie prezentujemy ponad 30 książek i
albumów poświęconych Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu. Wśród nich
m.in.: przepiękny album „Józef Piłsudski 1867-1935. Ilustrowana
biografia” i album Janusza Ciska „Piłsudski”, książkę Włodzimierza
Sulei „Marszałek Piłsudski”, Zbigniewa Wójcika „Józef Piłsudski
1867-1935” i Andrzeja Chwalby „Józef Piłsudski historyk
wojskowości”.
Wystawę można oglądać do końca maja.
Serdecznie zapraszamy.
Tekst: Elżbieta Orłowska
Fot.: Marcin Galant