Spotkania poświęcone digitalizacji zbiorów bibliotecznych

Biblioteka Główna, ul. Legionów 66

Cele digitalizacji to przede wszystkim archiwizacja, ewidencja zasobu, zwiększenie trwałości zbiorów oraz możliwość ich udostępniania poprzez biblioteki cyfrowe.

12 listopada 2009 roku odbyły się dwa spotkania poświęcone digitalizacji zbiorów bibliotecznych. Pokazy multimedialne połączone z prezentacją wybranych sprzętów przygotowała firma Digital – Center z podpoznańskich Złotnik.

Na pierwszym ze spotkań obecni byli kaliscy radni z Komisji Edukacji, Kultury i Sportu Rady Miejskiej Kalisza oraz naczelnicy Wydziału Kultury i Sztuki, Sportu i Turystyki, Marzena Ścisła i Wydziału Edukacji, Mariusz Witczak (więcej na ten temat w artykule Nowych Faktów Kaliskich znajdującym się pod tym tekstem).

Drugie ze spotkań miało nieco inny charakter – była ta sama prezentacja multimedialna, ale jako widzowie zasiedli pracownicy bibliotek z Kalisza i ościennych miejscowości. O ile dla radnych najistotniejsze były głównie możliwości techniczne sprzętu i jego ceny, to dla pracowników, którzy w przyszłości – miejmy nadzieję – będą posługiwać się tymi urządzeniami, ważne były sposób posługiwania się aparaturą, formaty plików (TIFF, PDF i DjVu) i zastosowanie każdego z ich.

Troje prowadzących najpierw omówiło działanie takich urządzeń jak skaner samoczynnie przekładający kartki książki czuły na wszelkie zagięcia, a nawet wirtualna czytelnia – urządzenie pozwalające przeglądać książkę bez jej dotykania dzięki posiadanemu detektorowi ruchu. Następnie zebrani mogli podejść do przywiezionych na tę okazję sprzętów. Wśród nich był skaner do rolek filmowych, czyli maszyna skanująca klatki mikrofilmu, a także skaner do digitalizacji grubych książek, posiadający „kołyskę” – dwie ruchome półki pozwalające na wyrównanie różnicy poziomów prawej i lewej części tomu. Dzięki takiemu rozwiązaniu grzbiet książki nie niszczy się przy dociśnięciu szybą.

Bibliotekarze nie tylko mogli zadawać pytania, ale osobiście przetestować działanie sprzętu.

Tekst, fot: Marcin Galant
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...

Skanowanie księgozbioru

- Chciałbym, żebyście się państwo zorientowali, w jakich warunkach z konieczności przechowywane są skarby tego miasta, bo tego, co się znajduje w Dziale Zbiorów Specjalnych nie ma żadna inna kaliska biblioteka - mówił dyrektor kaliskiej książnicy Adam Borowiak na spotkaniu z Komisją Edukacji, Kultury i Sportu Rady Miejskiej Kalisza.

Listopadowe posiedzenie komisji kierowanej przez radną Reginę Małecką odbyło się w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Adama Asnyka w Kaliszu. Z okazji tej wizyty przygotowany został także specjalny pokaz sprzętu najnowszej generacji, wykorzystywanego m.in. w bibliotekach do archiwizowania, digitalizacji i udostępniania wszelkiego rodzaju publikacji, w tym także bezcennych druków. Przechowywanie książek i czasopism w postaci cyfrowej oraz na mikrofilmach to najlepsza metoda zachowania całych zasobów bibliotecznych. - To nie jest tylko wyzwanie czasu, ale konieczność rozwoju technologicznego związana z ochroną zbiorów, ich upowszechnianiem, udostępnianiem i możliwością wejścia w wymianę poprzez już działające biblioteki cyfrowe - twierdził Adam Borowiak, dyrektor MBP w Kaliszu.

Spotkanie zorganizowano w ciasnej czytelni Biblioteki Głównej przy ul. Legionów. - Takie mamy warunki, niestety jest to jedyna sala wielofunkcyjna służąca i jako czytelnia, i jako miejsce spotkań z autorami i czytelnikami. Od maja tego roku cały katalog biblioteki jest już w systemie komputerowym, wszystkie nasze placówki są zintegrowane w sieci informatycznej, tak więc czytelnicy mogą korzystać z naszych zasobów za pośrednictwem Internetu. W ciągu 9 miesięcy tego roku z naszych katalogów drogą komputerową skorzystało 39 000 osób - wyjaśnił szef książnicy.

MBP im. A. Asnyka w Kaliszu może się pochwalić największą frekwencją spośród wszystkich kaliskich instytucji kultury - od stycznia do września odwiedziło ją 68 000 osób. W Bibliotece Głównej i 9 filiach pracują 53 osoby, w tym 30 pracowników z wykształceniem wyższym, przeważnie kierunkowym.

Księgozbiór zgromadzony w Kaliszu liczy obecnie 340 000 woluminów, z czego jedna trzecia znajduje się w Bibliotece Głównej. Została ona oddana do użytku w 1983 r., ale już wówczas traktowana była jako lokalizacja przejściowa. - To i tak było szczęśliwe rozwiązanie, bo wcześniej tę rolę pełniła obecna Filia nr 4 przy alei Wolności, gdzie warunki lokalowe i techniczne są jeszcze skromniejsze. Już w 1989 roku powstał pierwszy projekt, który przechowujemy w archiwum, budowy nowej biblioteki. Miała ona stanąć szczytem do ulicy Legionów na części 600-metrowej działki, którą również dysponujemy oraz działki należącej do Kaliskiej Spółdzielni Mieszkaniowej - przypomniał szef kaliskiej książnicy i zaprosił samorządowców do krótkiej wycieczki po obiekcie.

Radni mogli się naocznie przekonać, w jakich warunkach są przechowywane książki w budynku przy ul. Legionów. Po magazynie w piwnicach oraz pomieszczeniach Działu Zbiorów Specjalnych i Dokumentacji Życia Społecznego członków komisji oprowadzali pracownicy MBP. - Z różnych przyczyn historycznych, to co udało się uratować znajduje się w naszych zasobach i zdecydowanie zasługuje na lepsze traktowanie. To jest nasze dziedzictwo, które przejęliśmy po poprzednikach, które mamy obowiązek zachować, przekazać naszym następcom w sposób taki, żeby oryginały przetrwały, a jednocześnie jak najwięcej osób mogło z nich korzystać - zaznaczył dyrektor biblioteki. Dzisiaj z tych zbiorów najczęściej korzystają studenci i uczniowie kaliskich szkół. Jeszcze w trakcie wizyty w bibliotece członkowie komisji zaproponowali, żeby na początku przyszłego roku zorganizować spotkanie w placówce Archiwum Państwowego w Kaliszu. - Będziemy mogli tam zobaczyć jak powinny być przechowywane cenne zbiory, żeby zachowały swoją wartość na długie, długie lata - przyznała Regina Małecka, przewodnicząca komisji.

Tekst: Przemysław Klimek, Nowe Fakty Kaliskie, 18.11.2009