Filia nr 3, ul. Krótka 3

Obchodzony 8 marca Dzień Kobiet jest świętem wyrażającym szacunek dla ofiar walki o ich równouprawnienie. Błędem jest uznawanie go za twór komunistyczny wywodzący się z byłego Związku Radzieckiego, choć prawdą jest, że właśnie tam najbardziej się je celebruje.

Od czego się zaczęło?

Święto kobiet ustanowiono dla upamiętnienia strajku 15 tysięcy pracownic nowojorskiej fabryki tekstylnej, które 8 marca 1908 roku domagały się uzyskania praw wyborczych, polepszenia warunków pracy, krótszego jej dnia oraz takiego samego wynagrodzenia jak mężczyźni. Właściciel fabryki zamknął pracujące kobiety w pomieszczeniach fabrycznych z zamiarem uniknięcia rozgłosu. Niestety w budynku wybuchł pożar, w wyniku którego zginęło 129 z nich. 

Dzień Kobiet zainicjowała niemiecka socjalistka Klara Zetkin. Zatwierdzono go 8 marca 1910 roku na Kongresie Kobiet Socjalistek w Kopenhadze, w którym wzięło udział ponad 100 kobiet z 17 krajów. Ustanowienie święta odbyło się poprzez anonimowe głosowanie bez ustalenia dokładnej daty jego obchodów. Miało służyć rozszerzaniu się idei praw kobiet i budowania ku temu społecznego wsparcia. W Wielkiej Brytanii dodatkowym powodem była walka Angielek o prawa polityczne oraz poparcie udzielone im przez jednego posła, który przedstawił wniosek o przyznanie im praw wyborczych. 

Pierwsze świętowanie

Pierwszy raz święto kobiet obchodzono 28 lutego 1909 roku w USA. Datę wyznaczyła Socjalistyczna Partia Ameryki dla upamiętnienia wspomnianego strajku z Nowego Jorku. Stamtąd zwyczaj przyszedł do Austrii, Danii, Niemiec i Szwajcarii, gdzie pierwszy raz odbyło się 19 marca 1911 roku. Kobiety organizując wiece i zebrania zgromadziły wspólnie ponad milion osób, w tym mężczyzn. Domagano się prawa kobiet do głosowania, obejmowania stanowisk publicznych, praw do pracy, szkoleń zawodowych i zaprzestania dyskryminacji w miejscu pracy. W latach 1913-1914 w swoje święto kobiety protestowały przeciwko I wojnie światowej. W Rosji pod koniec lutego, kiedy według kalendarza gregoriańskiego przypada 8 marca, Międzynarodowy Dzień Kobiet był celebrowany demonstracjami przeciwko wojnie i wyrażeniem solidarności z ruchem na rzecz praw kobiet. W 1917 roku, gdy świat był w obliczu wojny, rosyjskie kobiety zorganizowały strajki i protesty pod hasłami „chleb i pokój". Cztery dni później abdykował car, a rząd tymczasowy przyznał im prawa wyborcze. 

Wątek starożytności

Tak wygląda historia Dnia Kobiet. Jednak tak, jak w przypadku innych świąt i tutaj można znaleźć powiązania ze starożytnym Rzymem. W pierwszym tygodniu marca, miesiąca rozpoczynającego wiosnę i prace polowe, obchodzono tzw. „Matronalia”. Święto było związane z początkiem nowego roku, macierzyństwem i płodnością. Z tej okazji mężowie dawali żonom prezenty i spełniali ich życzenia, a one opuszczały domy. Udawały się do świątyni Junony - bogini płodności, uosabiającej wszelkie cnoty żony, matki, patronki dziewic i kobiet zamężnych. Szły w uroczystym pochodzie do oliwnego gaju na Eskwilinie, jednym ze wzgórz Rzymu śpiewając pieśni ku czci ich opiekunki. Na miejscu posągi bogini przystrojono kwiatami i wstążkami. Składano też w ofierze krowę, dziękując za doznane łaski, prosząc o opiekę i szczęście dla domowego ogniska oraz o potomka. Podobne święta występowały też w wielu innych kulturach. 

Inny wymiar Dnia Kobiet

Dziś Międzynarodowy Dzień Kobiet jest obchodzony w wielu krajach. W ciągu lat nabrał innego wymiaru. W sprawach kobiet odbyły się cztery światowe konferencje zorganizowane przez Organizacją Narodów Zjednoczonych. Wydarzenia te uczyniły obchody święta poparciem na rzecz ich działania w życiu polityczno-gospodarczym. To okazja, by spojrzeć wstecz na zmagania i dokonania, które stały się przy udziale kobiet i zwrócić uwagę na ich niewykorzystany potencjał oraz możliwości, jakie otwierają się przed następnymi pokoleniami. To również czas do refleksji nad postępem dokonanym w dziedzinie praw kobiet. Tego dnia upamiętnia się nie tylko odwagę i determinację tych, które zasłużyły się w historii swoich państw i społeczeństw, ale apeluje o podjęcie nowych wyzwań. Uznawane są zasługi wszystkich kobiet bez względu na ich narodowość, wyznanie, język i kulturę. Podpisana w 1945 roku Karta Narodów Zjednoczonych była pierwszym międzynarodowym dokumentem potwierdzającym zasadę równości kobiet i mężczyzn. Rok 1975 ogłoszono Międzynarodowym Rokiem Kobiet. Wtedy po raz pierwszy 8 marca obchodzono wspólnie na całym świecie, jako Międzynarodowy Dzień Kobiet. W 2 lata później Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję na mocy, której Dzień Praw Kobiet i Pokoju na Świecie mógł być obchodzony w dowolnie wybranym przez państwa dniu. Przyznano i uznano równocześnie znaczącą rolę kobiet w rozwoju społecznym i procesach pokojowych. Wezwano do zakończenia dyskryminacji i udzielenia im większego wsparcia, aby mogły w pełni i na równych prawach uczestniczyć w życiu społeczno-politycznym. ONZ opracowywało międzynarodowe strategie, standardy, programy i cele na rzecz podwyższania roli kobiet. Propaguje równoprawne uczestnictwo kobiet w realizacji celów pokoju, zrównoważonego rozwoju, bezpieczeństwa i poszanowania praw człowieka. 

Dzień Kobiet jest szczególnie obchodzony w krajach byłego Związku Radzieckiego. W wielu z nich jest wolnym od pracy, a paniom wręczania się kwiaty i prezenty, przypominając równocześnie o ich problemach. W Rosji to najpopularniejszy dzień po Nowym Roku i od ponad 40 lat wolny od pracy. Każdy Rosjanin ma obowiązek obdarowywania bliskiej kobiety. Coraz bardziej modne są wyjścia do restauracji lub klubu. Z badań wynika, że najgorszym prezentem jest książka, a najlepszym bukiet kwiatów, biżuteria oraz futro. Na Litwie panie otrzymują kwiaty, ale dyskutują też o swych prawach. Dwa lata temu w tamtejszym Sejmie z inicjatywy Parlamentarnej Grupy Kobiet odbyła się konferencja na temat „Kobieta w społeczeństwie litewskim”. Na Białorusi Dzień Kobiet to święto państwowe. Odbywają się oficjalne akademie oraz mnóstwo spotkań towarzyskich i uroczystych przyjęć. Na głównej akademii życzenia rodaczkom składa prezydent wręczając medale „Za zasługi w pracy” oraz „Ordery Matki”. Najpopularniejszymi kwiatami są tulipan, róża i mimoza. Także na Ukrainie 8 marca jest wolnym od pracy. Oprócz tradycyjnego bukietu róż i czekoladek panie mogą liczyć na coś ze złota albo sprzęt AGD, do zakupu którego niespotykanymi w inne dni dużymi rabatami zachęcają sklepy. Tutaj też, tak jak w Rosji, ustępuje tylko Nowemu Rokowi. Niestety Cerkiew Prawosławna nie uznaje Święta Kobiet. Mówi, że jest ustanowionym w czasach radzieckich dla uczczenia rewolucjonistek i przypada w czasie najsurowszego w prawosławiu Wielkiego Postu. 

W Hiszpanii, chociaż kobiety uzyskały prawo do głosowania 77 lat temu w 2006 roku, swoje święto obchodziły pod hasłem: „Od prawa do głosowania do demokratycznej równości”. We Włoszech kobiety otrzymują najczęściej mimozę, którą w większości przypadków panowie zamiast kupić w kwiaciarni, zrywają z drzew. 

W Polsce Dzień Kobiet zauważono po II wojnie światowej. Było bardzo popularne w okresie PRL-u. Po przemianach politycznych w 1989 i 1990 roku stopniowo zanikło, a w 1993 zniosła je premier Hanna Suchocka. Jednak do dziś panowie obdarowują panie 8 marca kwiatami i drobnymi lub większymi podarunkami, a z sympatią do niego podchodzą młode dziewczęta.

Tekst pochodzi z serwisu Interia360.pl, autor: Anna Hudyka
Fot. wystawy: Jerzy Rajewicz
Kliknij na zdjęcie aby powiększyć obraz...