Konstytucja 3 Maja

 Wystawa poświęcona jest kolejnej rocznicy uchwalenia Konstytucji. W tym roku mija 216 lat kiedy to w obliczu nieuchronnego zagrożenia bytu narodowego i państwowego Polski Sejm zwany Wielkim, uchwalił jeden z najbardziej postępowych dokumentów politycznych ówczesnej epoki, pierwszą nowoczesną Konstytucję europejską. 3-go maja 1791 roku grupa najbardziej wyrobionych i światłych posłów sejmowych wraz z Królem Stanisławem Augustem Poniatowskim na czele uchwaliła to wielkie dzieło reformy państwa jakim była Ustawa Rządowa po dziś dzień zwana Konstytucją 3 Maja.

Konstytucja była przełomem ustrojowym państwa. Ustanowiła Rzeczpospolitą Polską z jednym skarbem i wojskiem dla Korony i Litwy. Znosiła liberum veto i wolną elekcję, wprowadziła dziedziczność tronu. Utworzono nowy rząd o szerokich uprawnieniach zwany Straż Praw. Górne warstwy mieszczaństwa zostały prawnie zbliżone do szlachty poprzez możliwość nabywania dóbr ziemskich. Państwo ogłosiło wzięcie chłopów pod swoją opiekę. Ustawa była dowodem wejścia Polski na drogę postępu i reform. Konstytucja 3 Maja była nie tylko ewenementem wewnątrz państwa polskiego. Stała się głośna w świecie.

Na wystawie zaprezentowanych zostało dwadzieścia pięć książek i albumów, oraz dwadzieścia fotografii czarno-białych dotyczących Konstytucji. Wystawę podkreślają plansze na których zamieszczona jest treść Ustawy Rządowej, a które zostały podarowane w ramach współpracy przez Danutę Brajer z Miejskiego Ośrodka Kultury „Dom Chemika” w Puławach.

Na szczególną uwagę zasługują książki:

- „Stanisław Nałęcz Małachowski” Bartłomieja Szyndlera – pierwsza w naszej literaturze historycznej całościowa biografia Stanisława Nałęcza Małachowskiego – człowieka, który był marszałkiem Sejmu Czteroletniego, a także uczestniczył w pracach przygotowawczych nad projektem Konstytucji 3 Maja.

 -„Konstytucja 3 Maja w tradycji i kulturze polskiej” – jest to zbiór studiów pod red. Aliny Barszczewskiej – Krupy stanowiących wielki, bardzo ambitnie pomyślany ogląd Konstytucji 3 Maja w życiu politycznym i kulturalnym narodu od chwili jej powstania aż po dzień dzisiejszy.

  -Jerzy Łojek: „Ku naprawie Rzeczypospolitej. Konstytucja 3 Maja” – jest to studium dotyczące genezy politycznej, przebiegu wydarzeń historycznych oraz upadku Konstytucji 3 Maja

 -Jerzy Łojek: „Geneza i obalenie Konstytucji 3 Maja: polityka zagraniczna Rzeczypospolitej 1787-1792”

 -Rostworowski Emanuel: „Ostatni Król Rzeczypospolitej. Geneza i upadek Konstytucji 3 Maja”

 -Kocój Henryk: „Zaborcy wobec Konstytucji 3 Maja”

       Na wystawie znajdują się również pozycje wydane z okazji 200-tnej rocznicy Konstytucji  „200 lat Konstytucji 3 Maja” – są to materiały z konferencji naukowej pod red. Mariana Pawlaka

 -„200 lat Konstytucji 3 Maja w życiu narodu i Kościoła” ks. Józefa Krasińskiego – jest to rozważanie celem, którego jest przypomnienie wagi tego dokumenty i ukazania związku tego aktu z życiem narodu i Kościoła w Polsce.

Najciekawszą pozycją na wystawie jest dziewiąty tom dzieł ks. Waleryana Kalinki „Konstytucya 3 Maja” wydanych w Krakowie w 1896 roku.

Wystawę można oglądać do 18 maja 2007. Serdecznie zapraszamy.

 Elżbieta Orłowska

Fot. Krzysztof Płociński

Kliknij na zdjęcie, aby powiększyć obraz

---